عبد الحسين نوايى
264
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
ايرانى نيز جواب گفته ويس كونسولها به عنوان اينكه بديشان توهين شده و توهين بديشان توهين به دولت امپراطورى تزارى است بتوانند اقدامات شديد ترى بكنند . ولى مامورين ايرانى طبق دستور ، هيچگونه حرفى نزدند و مأمورين استعمارى بىآنكه نتيجهاى بگيرند مراجعت كردند و گزارشهاى دروغ به وزارت خارجه فرستادند و روزنامههاى روسى بر اساس همين گزارش نوشتند كه مستشاران آمريكائى مذاكره و با قونسولگرى روس را قطع نموده خود سر به تصرف پارك پرداختند و غرض آنان از « مذاكره » ملاقات خصوصى مستر كرنز و مستر موريل با پاخيتاف بود كه شرح آن گذشت و اين مذاكره جنبهء رسمى نداشت و صرفا دوستانه و خصوصى بود و تازه عدم توافق و زورگوئى از طرف روسها بود . ديپلوماسى استعمار خواه وزيرمختار راضى بود خواه ناراضى ، به نام دولت روس عملى بسيار خشن و به قول سر جارج باركلى « اقدام جنونآميزى » شده بود و اينك وقت آن بود كه در انظار مردم دنيا باطل را در لباس حق و زور را در لفافهء مصلحت و تجاوز را مقتضيات وقت جلوه دهند ، پاگليوسكى كزيل از زركنده به پاخيتانوف تلفن كرد كه علت مداخله در كار پارك چه بوده و آيا علتى براى اين موضوع داشتهايد يا نه ؟ جنرال قونسول جواب داد دلايلى موجود است . وزيرمختار گفت : چنانچه اين دلايل كافى نباشد بهتر است مستمسكى براى خود تحصيل كنيد . زيرا خزانهدار از اين اقدام شكايت نموده . پاخيتانوف جواب داد « بعضى نوشتجات را خواهم فرستاد . » « 1 » سند مجعول پيش از اينها ، يعنى در هنگام استيلاى مجدد مليون بر اوضاع و فتح طهران
--> ( 1 ) - اين مكالمه تلفنى را يكى از ايرانيان باشرف شنيده بخزانهدار اطلاع داده بود .